Sau Bắc Kạn, đến lượt nhiều học sinh tại Đắk Lắk có biểu hiện lạ: Nhờ Bộ Y tế can thiệp

VH- Nhiều ngày nay, các giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Cư Pui 2 (xã Cư Pui, Krông Bông, ) hết sức lo lắng vì nhiều em học sinh đang ngồi học bỗng có biểu hiện lạ rồi chạy khỏi phòng học…

Bỗng đứng dậy la hét, xô ngã bàn ghế

Sáng qua 24.12, trao đổi với phóng viên, ông Doãn Hữu Long, Giám đốc Sở Y tế Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã có báo cáo gửi Bộ Y tế về các trường hợp học sinh tại huyện Krông Bông có biểu hiện lạ. Theo ông Long, đoàn công tác của Sở ghi nhận những học sinh trên có biểu hiện rối loạn phân ly tập. “Tuy nhiên để chắc chắn, Sở đã có văn bản báo cáo lên Bộ Y tế để điều tra nguyên nhân cụ thể và đưa ra hướng điều trị cho các cháu”, ông Long nói.

Trao đổi thêm, bác sĩ Phạm Văn Lào, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng (Sở Y tế Đắk Lắk) cho biết, đoàn công tác đã đến xã Cư Pui nơi có 6 học sinh dân tộc Mông từ 10 đến 13 tuổi phát bệnh. Theo bác sĩ Lào, một cháu phát bệnh ngày 8.12, sau đó 5 học sinh khác có biểu hiện tương tự. “Các học sinh có triệu chứng mất ngủ, hay nói lảm nhảm, ôm bạn vật xuống đất; la hét, xô ngã bàn ghế và chạy ra ngoài khi đang học. Mỗi cơn kéo dài từ 15 phút đến 1 giờ, sau đó các cháu trở lại bình thường. Đoàn thăm khám thì các cháu bình thường không có bệnh tật”, bác sĩ Lào nói. Cũng theo bác sĩ Lào, qua tìm hiểu tại gia đình, những em này đều sinh sống bình thường, không ai bị chấn thương vùng sọ não, té, ngã để gây sang chấn về thần kinh; cũng chưa từng mắc bệnh nan y, mãn tính và cấp tính… “Với những biểu hiện trên, đoàn công tác suy đoán các cháu bị bệnh rối loạn phân ly tập thể. Trước mắt cơ quan chức năng cử người theo dõi các cháu để xem diễn biến bệnh. Đoàn cũng khuyến cáo tránh để các cháu tụ tập đông người dẫn đến kích thích”, bác sĩ Lào nói thêm.

 Học sinh Trường tiểu học Cư Pui 2 được thăm khám sau khi các giáo viên phát hiện sự việc ngày 8.12

Trước đó, ngày 8.12, giáo viên tại điểm trường Ea Lang của Trường Tiểu học Cư Pui 2 phát hiện một học sinh nữ có biểu hiện bất thường. Học sinh này có biểu hiện mặt đỏ, môi tím, nói nhảm, thỉnh thoảng lại la hét, không làm chủ được bản thân. Sau đó, có thêm 5 nữ sinh cũng có triệu chứng tương tự. Các em có biểu hiện lạ trong thời gian từ 15 phút đến 1 giờ, mỗi buổi học bị 2 đến 3 lần. Đối với trường hợp nặng thì kéo dài từ 2 đến 3 giờ, sau khi cắt cơn thì sinh hoạt bình thường. Khi hết cơn các em không nhớ trước đó mình đã làm gì và có biểu hiện đau đầu. Theo kết luận ban đầu của Trung tâm y tế dự phòng huyện thì 6 học sinh trên bị rối loạn phân ly tập thể chưa biết nguyên nhân.

Cũng theo bác sĩ Lào, hiện nay đoàn công tác đang tiếp tục thăm khám, điều trị và động viên các cháu học sinh bình tĩnh. Qua sàng lọc, tìm nguyên nhân mới có thể đưa ra phương pháp điều trị thích hợp được. “Sở cũng yêu cầu cắt cử bác sĩ túc trực tại trường để động viên, điều trị kịp thời cho các trường hợp mới phát sinh”, bác sĩ Lào nói.

Em T.T.C là học sinh mắc biểu hiện lạ đầu tiên của trường Trường tiểu học Cư Pui 2, hiện đã trở lại bình thường và đã trở lại lớp học

Bệnh lạ mà quen?

Theo bác sĩ Phạm Văn Lào, sau khi gửi báo cáo lên Bộ Y tế, đơn vị này có tham vấn các chuyên gia đầu ngành về thần kinh và nhi. “Các chuyên gia đều có chung nhận định, các em có biểu hiện của rối loạn phân ly tập thể. “Triệu chứng của các em cũng giống như 9 học sinh ở điểm trường Nà Bản (tỉnh Bắc Kạn). Đây là hiện tượng lạ nhưng cũng không còn lạ ở nước ta. Trước đây bệnh đã được ghi nhận nhiều ở các đại đội thanh niên xung phong. Trong vài năm gần đây, ở một số trường trung học phổ thông cũng xảy ra hiện tượng như vậy”, bác sĩ Lào nói.

Còn ThS Đặng Duy Thanh, Giám đốc Bệnh viện chuyên khoa tâm thần Khánh Hòa cho rằng, đặc trưng của biểu hiện rối loại phân ly là tăng cảm xúc, tăng tính ám thị. Trong đó, cơ chế ám thị do các cảm xúc căng thẳng và lo sợ, các kích thích sang chấn dễ gây ra phản ứng dây chuyền tập thể. Do vậy khi có một người trong tập thể bị, nhiều người khác có thể cũng bị, làm cho người ta có cảm giác bệnh có thể lây lan. “Những nơi có học sinh bị triệu chứng trên cần được thăm khám ngay để các em ổn định tinh thần. Ngoài ra, phải có cơ quan chuyên môn, máy móc để tiến hành làm các xét nghiệm cần thiết để đưa ra kết luận chính thức nguyên nhân của hiện tượng trên. Rối loạn phân ly không quá nguy hiểm, vì vậy các bậc phụ huynh và các em không nên hoang mang lo lắng nhiều”, ThS Thanh nói thêm. 

​Phòng và điều trị bệnh như thế nào? Việc nhiều học sinh tại Bắc Kạn và Đắk Lắk thường xuyên có biểu hiện lạ, liên tục bị ngất được bác sĩ, chuyên gia xác định là do mắc chứng rối loạn phân ly tập thể. ThS.BS Nguyễn Mai Hương, Phó trưởng khoa Tâm thần, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, rối loạn phân ly là một nhóm các bệnh lý tâm thần thường gặp với tỷ lệ 0,3 - 0,5% dân số. Một trong những điều kiện thuận lợi khiến trẻ mắc chứng bệnh trên chính là do trẻ sống trong môi trường giáo dục không thích hợp, cha mẹ quá nuông chiều hoặc quá khắt khe với con, hoặc do môi trường sinh hoạt của trẻ ít hoạt động tập thể, dã ngoại... Triệu chứng của rối loạn phân ly rất đa dạng, xuất hiện và kết thúc đều đột ngột thành từng cơn. Rối loạn phân ly có khuynh hướng thuyên giảm sau vài tuần, vài tháng, nhưng có thể tái phát trong trường hợp vẫn còn các sự kiện gây sang chấn. Các biểu hiện này có thể là các động tác lắc đầu, gật đầu, co giật, múa vờn, run, tê liệt, vận động tay chân thiếu mục đích, rối loạn phát âm (không nói, khó nói, nói lắp, nói linh tinh không phù hợp)... Hoặc có thể là cơn kích động cảm xúc: Cười, khóc, gào hét, cảm xúc hỗn độn, nói năng lộn xộn, sợ hãi vô cớ; sững sờ, ngất. Có những bệnh nhân gặp các rối loạn như “lên đồng” hoặc “bịxâm nhập” thể hiện ở bệnh nhân cư xử, nói năng như thể một người khác, hoặc như bịmột lực lượng siêu nhiên nào đó điều khiển. Biểu hiện rối loạn phân ly thường xảy ra với trẻ có nhân cách yếu, thiếu kiềm chế, thiếu tự chủ, tính dễ xúc động, thích được chú ý, nhân cách “nghệ sĩ”; với những trẻ trong môi trường giáo dục không thích hợp, gia đình quá bao bọc hoặc quá khắt khe, không bền vững, thay đổi liên tục; hoặc với trẻ bịsuy dinh dưỡng, nhiễm trùng, trong giai đoạn dậy thì. Theo các chuyên gia tâm lý, rối loạn phân ly chủ yếu điều trịbằng các liệu pháp tâm lý, kết hợp với nâng cao thể trạng và bồi dưỡng nhân cách, thiết lập môi trường phù hợp. Quá trình điều trịthường cần nhiều thời gian, đòi hỏi sự kiên trì của cán bộ y tế, gia đình và người bệnh. Không kỳ thị“trẻ bịma ám”, nhanh chóng tách riêng các em bịbệnh, tránh sự lan truyền; tổ chức các hoạt động vui chơi, tạo không khí sôi nổi, tích cực. Để phòng bệnh, gia đình và nhà trường cần rèn luyện tính cách trẻ em ngay từ khi còn nhỏ, hướng dẫn trẻ biết thương yêu, chia sẻ, đương đầu với khó khăn; tăng cường các hoạt động ngoại khóa như: ca, múa, nhạc, đi dã ngoại, tập thể dục và lao động tập thể…; đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ và nghỉ ngơi hợp lý, giảm sức ép từ việc học tập; trong một tập thể cần bố trí tỷ lệ nam, nữ hài hòa. H.Quỳnh

N.Đàn- T.Hạnh